Giải pháp khi máy phát điện gặp lỗi khi làm việc với tủ ATS

Hệ thống máy phát điện kết hợp tủ ATS (Automatic Transfer Switch) đóng vai trò quan trọng. Chúng đảm bảo nguồn điện liên tục cho các công trình. Nhiều máy phát hoạt động bình thường nhưng lại gặp sự cố khi làm việc chung với ATS. Điều này gây gián đoạn cung cấp điện. Minh Phát Tech sẽ phân tích các nguyên nhân phổ biến và hướng dẫn xử lý hiệu quả.

Các lỗi thường gặp khi máy phát chạy với ATS

Lỗi phổ biến nhất là máy phát đã khởi động nhưng ATS không tự động chuyển nguồn. Khiến tải vẫn mất điện hoàn toàn. Trường hợp này thường xuất hiện khi điện lưới mất đột ngột. Máy nổ thành công nhưng contactor của ATS không đóng lại để đưa điện từ máy phát vào hệ thống.

Một số hệ thống gặp tình trạng ATS dao động giữa hai nguồn. Chúng liên tục chuyển đổi qua lại trong thời gian ngắn. Hiện tượng này gây mất ổn định cho thiết bị và làm giảm tuổi thọ contactor. Đặc biệt nguy hiểm khi cả hai nguồn cùng cấp điện vào tải. Điều này có thể gây chập nguồn và hỏng toàn bộ hệ thống.

Lỗi máy phát không tự động dừng khi điện lưới trở lại cũng khá thường gặp. Mặc dù điện thành phố đã ổn định nhưng ATS không nhận diện được để chuyển ngược về lưới và gửi tín hiệu tắt máy. Ngoài ra, có những trường hợp máy phát khởi động thành công, điện áp và tần số đạt chuẩn nhưng ATS vẫn từ chối chuyển nguồn do các thông số giám sát chưa đạt yêu cầu.

Nguyên nhân do tín hiệu điều khiển

Tủ ATS hoạt động dựa trên tín hiệu điều khiển từ cảm biến điện áp lưới và phản hồi từ máy phát. Khi dây tín hiệu giữa máy phát và ATS bị lỏng, đứt hoặc tiếp xúc kém, tủ ATS không nhận được thông tin về trạng thái máy phát. Trong nhiều trường hợp, dây tín hiệu bị chuột cắn hoặc bị ẩm mốc do môi trường khắc nghiệt, dẫn đến mất kết nối hoàn toàn.

Relay báo tín hiệu máy phát sẵn sàng có thể bị hỏng do sử dụng lâu năm hoặc chịu tác động của điện áp đột biến. Module AMF trên máy phát có thể lỗi lập trình, khiến logic điều khiển không chính xác. Đặc biệt khi nâng cấp thiết bị mà không cập nhật cấu hình tương ứng.

Nhiễu điện từ là nguyên nhân ẩn khuất nhưng đáng lưu ý. Trong môi trường công nghiệp có nhiều thiết bị công suất lớn. Tín hiệu điều khiển yếu dễ bị nhiễu, gây nhận dạng sai trạng thái. Việc sử dụng dây tín hiệu không có lớp chống nhiễu sẽ làm tăng khả năng xảy ra lỗi này.

Xem thêm:

Máy phát điện chạy dầu 1 pha Hyundai DHY9KSEm

Máy phát điện chạy dầu 3 pha Hyundai DHY85KSE

Nguyên nhân do ATS/contactor không đóng đúng

Contactor là thành phần cơ khí chịu trách nhiệm đóng cắt nguồn điện, hoạt động dựa trên cuộn hút điện từ. Khi cuộn hút yếu do điện áp cấp không đủ, contactor không đóng hoàn toàn. Tiếp điểm bị oxy hóa, bám bụi hoặc mòn sau thời gian dài sử dụng cũng gây hiện tượng tương tự. Điều này sẽ khiến điện trở tiếp xúc tăng cao và không dẫn điện được.

Cơ cấu cơ khí cần được bảo dưỡng định kỳ. Lò xo đóng ngắt bị yếu hoặc gãy, trục di chuyển bị kẹt. Do bụi bẩn tích tụ sẽ làm contactor không hoạt động dù đã có tín hiệu. Trong môi trường ẩm ướt, kim loại dễ bị gỉ sét, làm tăng ma sát và cản trở chuyển động.

Nguồn cấp cho cuộn hút contactor cũng cần được kiểm tra. Nhiều tủ ATS sử dụng nguồn DC từ acquy hoặc nguồn AC phụ để cấp cho mạch điều khiển. Nếu acquy yếu, cầu chì mạch điều khiển đứt hoặc nguồn phụ hỏng, contactor sẽ không nhận đủ năng lượng để đóng.

Nguyên nhân do cấu hình và điều kiện chuyển nguồn

Tủ ATS được lập trình với nhiều thông số để đảm bảo an toàn khi chuyển nguồn. Thời gian delay chuyển từ lưới sang máy phát thường từ 3 đến 10 giây. Để tránh chuyển đổi khi điện lưới chỉ mất tạm thời. Nếu thời gian này cài đặt quá dài, người dùng sẽ cảm thấy mất điện kéo dài. Ngược lại, nếu quá ngắn, máy phát chưa kịp ổn định, dẫn đến quá tải.

Ngưỡng điện áp chuyển nguồn cũng quan trọng. Một số ATS cài đặt ngưỡng lưới quá thấp. Khiến hệ thống không chuyển sang máy phát khi điện lưới sụt áp nhẹ. Nếu cài ngưỡng quá cao, ATS sẽ chuyển nguồn liên tục dù điện lưới vẫn chấp nhận được.

Đối với hệ thống ba pha, thứ tự pha và độ lệch pha giữa hai nguồn phải được kiểm tra trước khi chuyển đổi. Nếu thứ tự pha không đồng bộ, động cơ ba pha có thể quay ngược, gây hỏng thiết bị. Một số tủ ATS cao cấp có chức năng kiểm tra đồng bộ. Nhưng nếu cảm biến này bị lỗi hoặc cấu hình sai, việc chuyển nguồn sẽ bị từ chối.

Cách kiểm tra và xử lý nhanh tại hiện trường

Khi gặp sự cố, bước đầu tiên là kiểm tra trực quan toàn bộ hệ thống. Quan sát các đèn báo trên tủ ATS và bảng điều khiển máy phát để xác định trạng thái hiện tại. Kiểm tra xem máy phát đã khởi động chưa, điện áp và tần số có đạt yêu cầu hay không. Xác nhận các contactor trên ATS ở vị trí nào, có hiện tượng bất thường nào không.

Kiểm tra các kết nối dây tín hiệu giữa máy phát và ATS. Dùng đồng hồ vạn năng đo điện áp tại các điểm tín hiệu để đảm bảo có đủ nguồn cấp. Kiểm tra chặt lại các đầu cốt, làm sạch tiếp điểm nếu thấy có dấu hiệu oxy hóa. Với các relay điều khiển, có thể thử tác động thủ công.

Đối với contactor không đóng, có thể thử cấp điện trực tiếp cho cuộn hút bằng nguồn ngoài để kiểm tra. Nếu contactor đóng được, vấn đề nằm ở mạch điều khiển. Nếu vẫn không đóng, cần kiểm tra cơ cấu cơ khí hoặc thay thế. Làm sạch tiếp điểm bằng giấy nhám mịn cũng có thể khắc phục tạm thời.

Trong trường hợp khẩn cấp, có thể chuyển ATS sang chế độ thủ công để điều khiển trực tiếp. Cần đảm bảo an toàn, không bao giờ để hai nguồn cùng đóng vào tải đồng thời.

Phòng tránh lỗi khi dùng ATS

Bảo trì định kỳ là biện pháp hiệu quả nhất. Nên kiểm tra hệ thống ít nhất ba tháng một lần. Bao gồm vệ sinh tiếp điểm contactor, kiểm tra độ chặt của các đầu nối, đo điện áp acquy và nguồn điều khiển. Kiểm tra hoạt động bằng cách mô phỏng tình huống mất điện lưới. Đảm bảo quy trình chuyển nguồn chính xác.

Môi trường lắp đặt cũng ảnh hưởng lớn đến độ bền thiết bị. Tủ ATS nên được đặt ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh tiếp xúc trực tiếp với nước mưa và bụi bẩn. Sử dụng tủ điện có cấp độ bảo vệ IP phù hợp với môi trường. Đối với khu vực có nhiều chuột, cần có biện pháp phòng chống như sử dụng ống luồn dây.

Về mặt kỹ thuật, cần đảm bảo các thông số cấu hình phù hợp với đặc điểm hệ thống. Thời gian delay, ngưỡng điện áp, tần số nên được cài đặt theo khuyến nghị của nhà sản xuất. Sử dụng dây tín hiệu có chất lượng tốt, có lớp chống nhiễu và bố trí xa nguồn công suất lớn.

Cuối cùng, đào tạo nhân viên vận hành là yếu tố không thể thiếu. Người vận hành cần hiểu rõ nguyên lý hoạt động, biết cách nhận diện dấu hiệu bất thường và xử lý tình huống khẩn cấp để giảm thiểu thời gian gián đoạn khi có sự cố xảy ra.