Máy phát điện phát khói bất thường: Nguyên nhân và cách xử lý nhanh

Máy phát điện phát khói là dấu hiệu cảnh báo nghiêm trọng về tình trạng hoạt động của thiết bị. Việc nhận biết sớm và xử lý kịp thời sẽ giúp bạn tránh được những hư hỏng nặng và chi phí sửa chữa lớn. Minh Phát Tech sẽ hướng dẫn chi tiết cách phân tích màu khói và các bước xử lý hiệu quả.

Các dạng khói thường gặp trên máy phát điện

Máy phát điện có thể phát ra ba loại khói chính, mỗi loại cho biết một vấn đề khác nhau. Khói trắng thường xuất hiện khi máy mới khởi động hoặc trong điều kiện thời tiết lạnh. Nhưng hiện tượng này nếu kéo dài là dấu hiệu bất thường. Khói xám hoặc đen báo hiệu tình trạng cháy không hoàn toàn nhiên liệu, thường đi kèm mùi xăng dầu nặng. Khói xanh lam có mùi dầu nhớt đặc trưng. Cho thấy dầu bôi trơn đang cháy cùng nhiên liệu trong buồng đốt.

Nguyên nhân máy phát điện phát khói theo màu

Khói trắng xuất hiện chủ yếu do nước hoặc nhiên liệu không cháy hết. Khi lạnh, hơi nước ngưng tụ trong hệ thống xả bay ra tạo khói trắng mỏng là bình thường. Tuy nhiên, khói trắng dày đặc kéo dài chứng tỏ nước đã xâm nhập vào buồng đốt. Có thể do gioăng đầu máy bị thủng, xy lanh bị nứt hoặc nhiên liệu bị pha tạp chất. Một số trường hợp do phun nhiên liệu không đúng thời điểm khiến xăng dầu chưa kịp cháy đã thoát ra ngoài.

Khói đen là dấu hiệu rõ ràng nhất của việc cháy không hoàn toàn nhiên liệu. Lọc gió bị tắc nghẽn làm giảm lượng không khí nạp vào động cơ, tỷ lệ nhiên liệu/không khí mất cân bằng. Kim phun nhiên liệu bị bẩn hoặc bơm nhiên liệu hoạt động kém cũng tạo ra khói đen. Ngoài ra, tải vận hành quá cao so với công suất máy cũng gây hiện tượng này.

Khói xanh phát ra khi dầu nhớt lọt vào buồng đốt và bị đốt cháy. Các nguyên nhân chính bao gồm ron pistons bị mòn cho phép dầu thấm qua. Ống dẫn dầu van bị hỏng, áp suất dầu quá cao hoặc mức dầu trong máy vượt quá giới hạn. Tình trạng này thường đi kèm mức tiêu thụ dầu bôi trơn tăng cao bất thường.

Xem thêm:

Vì sao máy phát điện bị quá nhiệt – Cách xử lý

Các bước kiểm tra nhanh tại chỗ

Khi phát hiện máy phát điện phát khói, bạn cần thực hiện kiểm tra để xác định vấn đề. Đầu tiên, quan sát màu sắc và mùi của khói một cách cẩn thận. Ghi nhận thời điểm xuất hiện khói (lúc khởi động, đang chạy hay khi tải nặng). Tiếp theo, kiểm tra mức dầu nhớt bằng que thăm dầu. Đảm bảo máy đang ở trạng thái phẳng và đã tắt ít nhất 5 phút để dầu chảy về carter.

Bước tiếp theo là tháo và kiểm tra lọc gió, xem có bị bẩn, ẩm ướt hoặc ngấm dầu không. Quan sát màu sắc khói xả thay đổi như thế nào khi tăng hoặc giảm tải. Kiểm tra hệ thống làm mát xem có dấu hiệu rò rỉ nước làm mát không. Đồng thời xem mực nước làm mát có giảm bất thường hay không. Cuối cùng, nghe tiếng động cơ xem có âm thanh khác lạ hay không.

Cách xử lý theo từng nhóm nguyên nhân

Đối với máy phát khói trắng do nước xâm nhập, bạn cần ngừng vận hành ngay lập tức. Điều này để tránh hư hỏng động cơ nghiêm trọng. Kiểm tra và thay thế gioăng đầu máy nếu bị hỏng, đồng thời xả sạch nhiên liệu.

Khi gặp khói đen, ưu tiên làm sạch hoặc thay lọc gió mới nếu bị bẩn. Điều chỉnh tải vận hành sao cho phù hợp với công suất định mức của máy. Vệ sinh hoặc thay thế kim phun nhiên liệu nếu nghi ngờ bị tắc nghẽn. Kiểm tra và hiệu chỉnh hệ thống phun nhiên liệu để đảm bảo tỷ lệ hòa khí đúng chuẩn.

Với khói xanh từ dầu bôi trơn, trước tiên hãy xả bớt dầu nếu mức dầu quá cao, chỉ giữ ở mức khuyến nghị. Sử dụng loại dầu nhớt đúng độ nhớt theo hướng dẫn nhà sản xuất. Nếu vấn đề vẫn tiếp diễn, cần thay thế ron pistons hoặc làm lại máy. Vì đây là dấu hiệu mòn hao nghiêm trọng. Thay thế ống dẫn dầu van và seal van nếu chúng bị hư hỏng.

Hậu quả nếu để máy phát khói lâu ngày

Vận hành máy phát điện trong tình trạng phát khói kéo dài sẽ gây ra hàng loạt hậu quả. Động cơ sẽ bị mòn nhanh chóng do thiếu bôi trơn hoặc nhiệt độ hoạt động không ổn định. Các chi tiết như pistons, xy lanh, vòng găm sẽ bị hư hỏng nặng, chi phí sửa chữa có thể lên đến hàng chục triệu đồng.

Hiệu suất phát điện giảm rõ rệt khiến máy tiêu tốn nhiều nhiên liệu hơn nhưng công suất ra lại thấp. Khí thải độc hại ảnh hưởng đến sức khỏe con người và ô nhiễm môi trường. Đặc biệt, nguy cơ động cơ bị kẹt hoàn toàn hoặc cháy nổ tăng cao nếu nhiệt độ vượt ngưỡng an toàn.

Khi nào cần gọi thợ kỹ thuật ngay

Có những tình huống bạn không nên tự xử lý mà cần liên hệ chuyên gia ngay lập tức. Nếu khói xuất hiện đột ngột kèm tiếng động bất thường, rung mạnh hoặc máy mất công suất nghiêm trọng, hãy tắt máy và gọi kỹ thuật viên. Khi khói có màu đen đặc kèm mùi cháy khét cần hỗ trợ chuyên nghiệp.

Trường hợp đã thực hiện các biện pháp kiểm tra và xử lý cơ bản nhưng tình trạng không cải thiện hoặc còn trầm trọng hơn, đừng cố gắng tháo lắp sâu hơn. Máy có dấu hiệu rò rỉ dầu hoặc nhiên liệu ở vị trí khó kiểm tra cũng đòi hỏi kỹ năng chuyên môn. Cuối cùng, nếu máy đã qua thời gian bảo hành và xuất hiện nhiều vấn đề cùng lúc, việc kiểm tra tổng thể bởi kỹ thuật viên sẽ giúp phát hiện đầy đủ nguyên nhân và có phương án sửa chữa tối ưu.